Να ιδρύσω Ατομική Επιχείρηση ή Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ); Όταν κάποιος αποφασίζει να ξεκινήσει μια νέα επαγγελματική δραστηριότητα, αυτό είναι ένα από τα πρώτα και πιο σημαντικά ερωτήματα.
Φορολογία: Η ατομική επιχείρηση φορολογείται με τη νέα κλίμακα του 2026 (9% – 20% – 26% – 34% – 39% – 44%). Η ΙΚΕ φορολογείται με σταθερό 22% στα κέρδη, συν 5% φόρο μερισμάτων μόνο εφόσον διανεμηθούν.
Ευθύνη: Στην ατομική ο επιχειρηματίας ευθύνεται με όλη την προσωπική του περιουσία. Στην ΙΚΕ η ευθύνη των εταίρων περιορίζεται στην εισφορά τους.
Πάγιες επιβαρύνσεις: Η ατομική δεν πληρώνει πλέον τέλος επιτηδεύματος (καταργήθηκε για τα φυσικά πρόσωπα, ν. 5162/2024), αλλά υπάγεται στο τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα. Η ΙΚΕ πληρώνει τέλος επιτηδεύματος 800–1.000 € ετησίως, αλλά δεν υπάγεται σε τεκμαρτό.
ΕΦΚΑ: Και στις δύο μορφές καταβάλλονται εισφορές μη μισθωτού (1η κατηγορία 2026: 244,65 € + 10 € ΔΥΠΑ μηνιαίως) — στην ατομική από τον επαγγελματία, στην ΙΚΕ υποχρεωτικά από τον διαχειριστή, ακόμη και χωρίς αμοιβή.
Πρακτικός κανόνας: Σε χαμηλά και μεσαία κέρδη με πλήρη ανάληψη των χρημάτων, η ατομική συνήθως υπερτερεί με τη νέα κλίμακα του 2026. Η ΙΚΕ κερδίζει όταν τα κέρδη επανεπενδύονται, όταν χρειάζεται προστασία της προσωπικής περιουσίας ή όταν το τεκμαρτό επιβαρύνει τεχνητά την ατομική.
Τι ισχύει το 2026: τα δεδομένα που αλλάζουν τη σύγκριση
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 ισχύει νέα φορολογική κλίμακα για τα φυσικά πρόσωπα, που εφαρμόζεται και στα κέρδη της ατομικής επιχείρησης: 9% έως 10.000 €, 20% για 10.001–20.000 €, 26% για 20.001–30.000 €, 34% για 30.001–40.000 €, 39% για 40.001–60.000 € και 44% άνω των 60.000 €. Προβλέπονται επίσης μηδενικός φόρος έως 20.000 € για νέους έως 25 ετών και για πολύτεκνους, συντελεστής 9% στο κλιμάκιο 10.000–20.000 € για ηλικίες 26–30 ετών, και μειωμένοι συντελεστές ανάλογα με τα εξαρτώμενα τέκνα.
Το τέλος επιτηδεύματος έχει καταργηθεί οριστικά για τις ατομικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες (από το φορολογικό έτος 2024, ν. 5162/2024). Τα νομικά πρόσωπα — άρα και η ΙΚΕ — συνεχίζουν να το καταβάλλουν: 800 € ή 1.000 € ετησίως ανάλογα με την έδρα, συν 600 € ανά υποκατάστημα. Η κατάργησή του και για τις εταιρείες έχει εξαγγελθεί, αλλά δεν έχει νομοθετηθεί.
Αντίστροφα, η ατομική επιχείρηση υπάγεται στο τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα (ν. 5073/2023): φορολογείται τουλάχιστον για ένα ελάχιστο εισόδημα που υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό, ανεξάρτητα από τα πραγματικά κέρδη — με σημαντικές εξαιρέσεις, όπως τα 3 πρώτα έτη δραστηριότητας. Η ΙΚΕ δεν υπάγεται σε τεκμαρτό: φορολογείται αποκλειστικά στα πραγματικά λογιστικά της κέρδη.
Τέλος, η προκαταβολή φόρου είναι 55% για την ατομική (27,5% τα 3 πρώτα έτη) και 80% για την ΙΚΕ (50% τα 3 πρώτα έτη).
Η σωστή επιλογή της νομικής μορφής δεν αφορά μόνο τη φορολογία. Συνδέεται με το ρίσκο που θέλει να αναλάβει ο επιχειρηματίας, τις συνεργασίες που στοχεύει να αναπτύξει, το κόστος λειτουργίας και φυσικά την εικόνα που θέλει να προβάλει προς τα έξω.
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε αναλυτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής, ώστε να μπορείτε να πάρετε μια τεκμηριωμένη απόφαση.
Ατομική ή ΙΚΕ
Στην All About Accounting με 60+ χρόνια εμπειρίας, ξέρουμε ότι η σωστή νομική μορφή μπορεί να καθορίσει την πορεία της επιχείρησής σας. Είτε πρόκειται για Ατομική Επιχείρηση είτε για ΙΚΕ, σας παρέχουμε έγκυρη λογιστική και φοροτεχνική καθοδήγηση.
Για το ερώτημα άνοιγμα Ατομικής ή ίδρυση ΙΚΕ διαβάστε τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κάθε επιλογής που θα βρείτε παρακάτω.
Ατομική Επιχείρηση
Πλεονεκτήματα
- Εύκολη και γρήγορη ίδρυση: Με μια απλή διαδικασία στη ΔΟΥ, χωρίς συμβολαιογραφικά έξοδα.
- Χαμηλό κόστος σύστασης και λειτουργίας: Σε σύγκριση με τις εταιρικές μορφές, τα πάγια και μηνιαία λογιστικά έξοδα είναι συνήθως χαμηλότερα.
- Απλογραφικά Βιβλία: Δεν απαιτείται τήρηση διπλογραφικών βιβλίων (μόνο απλογραφικά), απλοποιώντας τη λογιστική παρακολούθηση.
- Πλήρης έλεγχος: Ο επιχειρηματίας αποφασίζει μόνος του χωρίς εταίρους.
- Ευνοϊκή φορολογία σε χαμηλά εισοδήματα: Όταν ο επιχειρηματίας αναλαμβάνει το σύνολο των κερδών για προσωπική χρήση, η ατομική παραμένει φορολογικά συμφάρουσα από την ΙΚΕ έως και υψηλά επίπεδα κερδών — ενδεικτικά, στα 45.000 € κέρδη με πλήρη διανομή, η συνολική επιβάρυνση της ατομικής είναι χαμηλότερη από της ΙΚΕ (22% + 5% μερίσματα + τέλος επιτηδεύματος). Το πλεονέκτημα αντιστρέφεται όταν τα κέρδη επανεπενδύονται στην εταιρεία.
- Ευκολία στη διακοπή: Αν δεν συμφέρει πλέον, η διακοπή γίνεται σχετικά απλά.
Μειονεκτήματα
- Απεριόριστη ευθύνη: Ο επιχειρηματίας ευθύνεται με όλη την προσωπική του περιουσία για τυχόν χρέη.
- Υψηλή φορολογία σε υψηλά κέρδη: Η κλίμακα φορολογίας φυσικών προσώπων μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη επιβάρυνση από μια ΙΚΕ.
- Δυσκολία Εύρεσης Χρηματοδότησης: Η άντληση κεφαλαίων από τράπεζες ή επενδυτές μπορεί να είναι δυσκολότερη σε σχέση με τις εταιρικές μορφές.
- Δυσκολία Μεταβίβασης: Η μεταβίβαση της επιχείρησης είναι πιο περίπλοκη, καθώς συνδέεται άμεσα με το φυσικό πρόσωπο.
- Τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα: Η ατομική φορολογείται τουλάχιστον για το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα (βάσει κατώτατου μισθού), ακόμη κι αν τα πραγματικά κέρδη είναι χαμηλότερα — με εξαιρέσεις, όπως τα 3 πρώτα έτη δραστηριότητας. Η ΙΚΕ δεν έχει αντίστοιχη υποχρέωση.
Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ)
Πλεονεκτήματα
- Μονοπρόσωπη ΙΚΕ: Ένα άτομο μπορεί να προχωρήσει σε ίδρυση επιχείρησης ως ο μόνος εταίρος ή ιδιοκτήτης και διαχειριστής.
- Εταίροι σε ΙΚΕ: Μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα (άτομα) αλλά και νομικά πρόσωπα (άλλες εταιρείες).
- Δυνατότητα πολλών εταίρων: Εύκολη συμμετοχή νέων συνεργατών ή επενδυτών.
- Περιορισμένη ευθύνη: Οι εταίροι ευθύνονται μόνο μέχρι το ποσό της εισφοράς τους.
- Χαμηλό ελάχιστο κεφάλαιο: Ακόμη και με 1€ μπορεί να συσταθεί.
- Σταθερή φορολογία: 22% επί των κερδών και 5% φόρος μερισμάτων μόνο κατά τη διανομή. Το πραγματικό πλεονέκτημα βρίσκεται στη συγκράτηση κερδών: όσα δεν διανέμονται φορολογούνται μόνο με 22%, ανεξαρτήτως ύψους — έναντι έως 44% της κλίμακας φυσικών προσώπων
- Ισχυρή εταιρική εικόνα: Αντιμετωπίζεται πιο σοβαρά από συνεργάτες, τράπεζες και προμηθευτές.
- Λήψη αποφάσεων: Στις Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες, όποιος έχει το μεγαλύτερο εταιρικό μερίδιο λαμβάνει και τις αποφάσεις.
- Συνέχιση: Η εταιρεία συνεχίζει να υπάρχει ανεξάρτητα από τα φυσικά πρόσωπα που τη δημιούργησαν.
Μειονεκτήματα
- Υψηλότερο λειτουργικό κόστος: Διπλογραφικά βιβλία στη λογιστική τήρηση
- Ασφαλιστικές εισφορές διαχειριστή: Υποχρεωτικές, ακόμη και χωρίς αμοιβή — με τις ίδιες ασφαλιστικές κατηγορίες μη μισθωτών που ισχύουν και για την ατομική (1η κατηγορία 2026: 244,65 € συν 10 € υπέρ ΔΥΠΑ μηνιαίως). Στη μονοπρόσωπη ΙΚΕ ασφαλίζεται υποχρεωτικά και ο μοναδικός εταίρος.
- Δυσκολία στη λύση και εκκαθάριση: Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς αφορά την ορθή διευθέτηση όλων των οικονομικών εκκρεμοτήτων, τη συμμόρφωση με τις νομικές υποχρεώσεις και τη διασφάλιση της διαφάνειας απέναντι σε εταίρους, πιστωτές και τις φορολογικές αρχές.
- Τέλος επιτηδεύματος: 800–1.000 € ετησίως (συν 600 € ανά υποκατάστημα) — σε αντίθεση με την ατομική, όπου έχει καταργηθεί.
- Υψηλότερη προκαταβολή φόρου: 80%, έναντι 55% της ατομικής (και οι δύο μειωμένες κατά 50% τα 3 πρώτα έτη).
Παραδείγματα στην πράξη
Ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που συναντάμε συχνά στη λογιστική πράξη:
- Ελεύθερος επαγγελματίας – λογιστής, μηχανικός ή προγραμματιστής που δουλεύει μόνος του και έχει περιορισμένα πάγια έξοδα. Σε αυτή την περίπτωση, η Ατομική Επιχείρηση προσφέρει απλότητα, χαμηλά κόστη και δεν επιβαρύνει με πολύπλοκες διαδικασίες.
- Μικρή βιοτεχνία ή εμπορική εταιρεία που θέλει να προμηθεύει μεγάλες αλυσίδες ή να συνεργάζεται με ξενοδοχεία. Εδώ, η ΙΚΕ ενισχύει την αξιοπιστία, διευκολύνει τη συνεργασία με τράπεζες και παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια σε περίπτωση οικονομικών υποχρεώσεων.
- Επιχείρηση με διεθνή προσανατολισμό (εξαγωγές ή συνεργασίες στο εξωτερικό). Σχεδόν πάντα, η επιλογή της ΙΚΕ είναι πιο αποδεκτή, καθώς δείχνει σοβαρότητα και επαγγελματισμό.
Στρατηγική φορολογίας και ανάπτυξης
Ένα ακόμα στοιχείο που πρέπει να υπολογιστεί είναι η φορολογική στρατηγική:
- Στην Ατομική Επιχείρηση, όλα τα κέρδη φορολογούνται απευθείας στο όνομα του φυσικού προσώπου, χωρίς τη δυνατότητα να μείνουν στην επιχείρηση.
- Στην ΙΚΕ, τα κέρδη μπορούν να παραμείνουν στην εταιρεία και να χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις (π.χ. αγορά εξοπλισμού, ανάπτυξη eShop, μάρκετινγκ). Έτσι, η εταιρεία μπορεί να αναπτυχθεί πιο γρήγορα.
Σημαντική λεπτομέρεια
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ανεξάρτητα από το αν επιλέξετε Ατομική Επιχείρηση ή ΙΚΕ, η αύξηση του τζίρου φέρνει και πρόσθετες υποχρεώσεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υποχρεωτική αλλαγή κατηγορίας βιβλίων (από απλογραφικά σε διπλογραφικά), όταν ξεπεραστεί το σχετικό όριο. Πρόκειται για ένα σημείο που πολλοί επιχειρηματίες δεν γνωρίζουν και βρίσκονται προ εκπλήξεως. Γι’ αυτό έχουμε ετοιμάσει ξεχωριστό άρθρο με όλες τις λεπτομέρειες: Μετάβαση από απλογραφικά σε διπλογραφικά βιβλία
Ατομική ή ΙΚΕ; Τελικά τι να επιλέξω;
Η επιλογή εξαρτάται από τη δραστηριότητα, τα αναμενόμενα κέρδη και τους στόχους του επιχειρηματία:
- Για δραστηριότητες όπου τα κέρδη αναλαμβάνονται εξ ολοκλήρου για προσωπική χρήση, η Ατομική Επιχείρηση παραμένει με τη νέα κλίμακα του 2026 η πιο οικονομική επιλογή σε χαμηλά και μεσαία κέρδη — το σημείο ισορροπίας σε πλήρη διανομή κινείται πλέον ψηλότερα από ό,τι με την παλιά κλίμακα.
- Για δραστηριότητες με αναπτυξιακή προοπτική — όπου τα κέρδη επανεπενδύονται, υπάρχουν συνεργασίες με μεγάλες εταιρείες ή εξαγωγές, ή απαιτείται προστασία της προσωπικής περιουσίας — η ΙΚΕ υπερτερεί, καθώς τα μη διανεμόμενα κέρδη φορολογούνται μόνο με 22% και δεν υπάγεται σε τεκμαρτό εισόδημα.
Εκτίμηση της All About Accounting: Αν ο στόχος είναι η σταθερή ανάπτυξη και η ενίσχυση της εταιρικής εικόνας, η ίδρυση ΙΚΕ υπερτερεί. Αν πρόκειται για μια πιο προσωπική ή συμπληρωματική δραστηριότητα, η ατομική επιχείρηση παραμένει επαρκής και οικονομικότερη.
Η επιλογή ανάμεσα σε Ατομική Επιχείρηση και ΙΚΕ εξαρτάται από τους στόχους και τις ανάγκες σας. Δεν χρειάζεται να πάρετε μόνοι σας μια τόσο κρίσιμη απόφαση. Οι λογιστές–φοροτεχνικοί της All About Accounting θα σας βοηθήσουν να επιλέξετε τη σωστή νομική μορφή και να ξεκινήσετε την επιχείρησή σας με ασφάλεια και στρατηγική.
Συχνές ερωτήσεις για την επιλογή Ατομικής ή ΙΚΕ
Επικοινωνήστε με την All About Accounting σήμερα, συμπληρώνοντας την ακόλουθη φόρμα ενδιαφέροντος και σύντομα ένας εκπρόσωπός μας θα επικοινωνήσει μαζί σας.