ΙΙΚΕ και εταίροι χωρίς διαχείριση – πότε απαιτείται πρόσληψη του εταίρου;
Σε πολλές πολυπρόσωπες ΙΚΕ, ιδίως μικρές και οικογενειακές, οι εταίροι συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης. Από αυτό γεννιέται συχνά ένα κρίσιμο ερώτημα:
Αρκεί η ιδιότητα του εταίρου για να εργάζεται κάποιος μέσα στην εταιρεία ή χρειάζεται κανονική πρόσληψη;
Η απάντηση δεν εξαρτάται από το αν κάποιος έχει εταιρικά μερίδια, αλλά από το πώς απασχολείται στην πράξη. Η συμμετοχή στην εταιρεία δεν ταυτίζεται αυτομάτως ούτε με διαχειριστική ιδιότητα ούτε με νόμιμη εργασιακή σχέση.
Η ιδιότητα του εταίρου δεν αρκεί από μόνη της
Ο εταίρος έχει εταιρικά δικαιώματα:
- συμμετέχει στις αποφάσεις,
- ενημερώνεται για την πορεία της εταιρείας
- και ασκεί τα δικαιώματα που απορρέουν από τη συμμετοχή του.
Αυτό όμως είναι διαφορετικό από την καθημερινή παροχή εργασίας.
Το ότι κάποιος είναι εταίρος δεν σημαίνει ότι μπορεί αυτομάτως να έχει σταθερή παρουσία στην επιχείρηση, να αναλαμβάνει συγκεκριμένα καθήκοντα και να αμείβεται όπως ένας εργαζόμενος χωρίς να υπάρχει η αντίστοιχη νομική βάση. Εκεί ακριβώς αρχίζει η διάκριση ανάμεσα στην εταιρική συμμετοχή και στην πραγματική απασχόληση.
Πότε δεν χρειάζεται η πρόσληψη του εταίρου
Όταν ο εταίρος περιορίζεται αποκλειστικά στον εταιρικό του ρόλο, δεν τίθεται θέμα μισθωτής σχέσης. Αν δηλαδή συμμετέχει μόνο στις συνελεύσεις, εγκρίνει αποφάσεις, παρακολουθεί την επένδυσή του και γενικά ασκεί τα δικαιώματά του ως μέλος της ΙΚΕ, τότε δεν μιλάμε για εξαρτημένη εργασία.
Σε αυτή την περίπτωση δεν γεννιέται υποχρέωση πρόσληψης μόνο και μόνο λόγω της εταιρικής του ιδιότητας.
Πότε η πρόσληψη εταίρου στην ΙΚΕ γίνεται αναγκαία
Η εικόνα αλλάζει όταν ο μη διαχειριστής εταίρος παρέχει στην πράξη εργασία με χαρακτηριστικά εξάρτησης. Το Υπουργείο Εργασίας εξηγεί ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας υπάρχει όταν ο εργαζόμενος παρέχει προσωπικά την εργασία του έναντι αμοιβής και τελεί υπό οδηγίες, εποπτεία και έλεγχο ως προς τον χρόνο, τον τόπο, τον τρόπο και την έκταση της εργασίας του.
Άρα, όταν ο εταίρος έχει καθημερινή παρουσία, συγκεκριμένο ωράριο, σταθερό αντικείμενο, περιοδική αμοιβή και οργανική ένταξη στη λειτουργία της εταιρείας, η ασφαλής νομική επιλογή είναι η κανονική πρόσληψη.
Η πράξη μετρά περισσότερο από τον χαρακτηρισμό
Στα ζητήματα αυτά δεν έχει τόσο σημασία πώς περιγράφει η εταιρεία τη σχέση, αλλά τι συμβαίνει πραγματικά. Δεν αρκεί να λέγεται ότι ο εταίρος «βοηθά» ή «συμμετέχει ενεργά». Αν στην πράξη λειτουργεί όπως κάθε άλλος μισθωτός, τότε ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι υπάρχει εξαρτημένη εργασία είναι υπαρκτός.
Γι’ αυτό και η πρόσληψη δεν μπορεί να γίνει εκ των υστέρων για να καλύψει μια ήδη διαμορφωμένη κατάσταση. Η αναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ πρέπει να υποβληθεί το αργότερο την ίδια ημέρα της πρόσληψης και πάντως πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο.
Τι ισχύει ασφαλιστικά για τον μη διαχειριστή εταίρο της ΙΚΕ
Από ασφαλιστικής πλευράς, το πλαίσιο είναι σαφές: οι εταίροι πολυπρόσωπης ΙΚΕ δεν υπάγονται υποχρεωτικά σε εισφορές μη μισθωτού μόνο και μόνο επειδή είναι εταίροι.
Υποχρεωτική ασφάλιση στο άρθρο 39 συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τους διαχειριστές ΙΚΕ και τον μοναδικό εταίρο μονοπρόσωπης ΙΚΕ, όχι με τον απλό εταίρο πολυπρόσωπης εταιρείας. Άρα, ο μη διαχειριστής εταίρος δεν ασφαλίζεται υποχρεωτικά μόνο λόγω της συμμετοχής του στην εταιρεία.
Αν όμως παρέχει εξαρτημένη εργασία, τότε ασφαλίζεται ως μισθωτός. Ως προς την προαιρετική ασφάλιση, ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει προαιρετική συνέχιση για μη μισθωτούς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όχι όμως αυτόματα μόνο λόγω της ιδιότητας του εταίρου.
Ο πραγματικός κίνδυνος σε έναν έλεγχο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο εταίρος δεν είναι διαχειριστής, δεν έχει προσληφθεί και δεν έχει σαφή ασφαλιστική ιδιότητα, αλλά βρίσκεται να εργάζεται κανονικά μέσα στην επιχείρηση.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, αν από τα πραγματικά δεδομένα προκύπτει εξαρτημένη εργασία, η εταιρεία εκτίθεται σοβαρά, επειδή η απασχόληση μπορεί να κριθεί ως αδήλωτη ή ανασφάλιστη.
Πρόκειται για μία από τις πιο ευάλωτες περιπτώσεις σε επιτόπιο έλεγχο, ακριβώς επειδή η εταιρική ιδιότητα δεν αρκεί για να καλύψει την πραγματική παροχή εργασίας. Αυτό είναι νομικό συμπέρασμα που προκύπτει από τους κανόνες περί εξαρτημένης εργασίας και από την υποχρέωση προδήλωσης της πρόσληψης πριν από την ανάληψη υπηρεσίας.
Συμπέρασμα
Οι εταίροι πολυπρόσωπης ΙΚΕ που δεν είναι διαχειριστές δεν μπορούν να εργάζονται στην εταιρεία χωρίς πρόσληψη μόνο και μόνο επειδή έχουν εταιρική συμμετοχή.
Αν παραμένουν στον καθαρά εταιρικό τους ρόλο, δεν γεννιέται ζήτημα μισθωτής σχέσης. Αν όμως παρέχουν πραγματική εργασία με χαρακτηριστικά εξάρτησης, τότε απαιτείται κανονική πρόσληψη και ασφάλιση ως μισθωτών πριν από την έναρξη της απασχόλησης. Η ουσία δεν βρίσκεται στον τίτλο του εταίρου, αλλά στον πραγματικό τρόπο με τον οποίο εργάζεται μέσα στην ΙΚΕ.
Αν έχετε αμφιβολία για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η συμμετοχή ενός εταίρου στην επιχείρησή σας, μπορούμε να εξετάσουμε μαζί τη δομή και να σας προτείνουμε τη σωστή και ασφαλή λύση.
Συμπληρώστε την ακόλουθη φόρμα ενδιαφέροντος και σύντομα θα επικοινωνήσουμε μαζί σας.